Hệ thống lý thuyết và lời giải bài tập thấu kính hội tụ

Bạn đang xem: Hệ thống lý thuyết và lời giải bài tập thấu kính hội tụ tại thptnguyenquannho.edu.vn

Việc sử dụng thấu kính là một khám phá trong vật lý đã được nghiên cứu từ lâu. Chúng ta đều biết sự tồn tại của thấu kính phân kì và thấu kính hội tụ. Tuy nhiên, đặc điểm của thấu kính hội tụ là gì? Hãy cùng hệ thống hóa lý thuyết và giải bài tập để hiểu rõ hơn về thấu kính hội tụ trong chương trình vật lý.

Mục lục

1. Ôn tập lý thuyết về thấu kính hội tụ

Khi học chương trình vật lí 9 chúng ta được học 2 loại thấu kính đó là thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì. Những thấu kính này đều quan trọng đối với ngành học và ảnh hưởng đến nhiều ứng dụng thực tế. Cùng tìm hiểu về thấu kính hội tụ để hiểu rõ hơn và phân biệt các loại thấu kính

1.1. Đặc điểm của thấu kính hội tụ

Thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì tồn tại song song. Để tìm thấu kính phân kì có thể chọn phương pháp lọc ra thấu kính hội tụ. Trước tiên, học sinh khi tìm hiểu về thấu kính hội tụ cần nắm được kí hiệu hình dạng của thấu kính hội tụ này. Điều này sẽ giúp bạn làm bài tập ghép tốt hơn.

Kí hiệu thấu kính hội tụ

Sự khác biệt có thể được phân biệt thông qua kiểm tra trực quan của thấu kính phân kỳ và hội tụ là độ dày. Mỗi ống kính sẽ có độ dày từ cạnh đến tâm khác nhau. Bạn có thể tính hình dựa vào hình vẽ khi có mặt cắt ngang của thấu kính phân kỳ.

Ngoài ra, dùng tia sáng chiếu vào thấu kính và có tấm chắn để nhìn tia sáng sau khi đi qua thấu kính cũng có thể đánh giá được. Các tia sáng của mỗi thấu kính sẽ có một hướng riêng biệt. Đây là điểm đặc biệt để phân biệt khi bạn chưa quen thấu kính hội tụ.

hình ảnh từ 32680 2

Thí nghiệm chiếu ánh sáng qua thấu kính hội tụ

1.2. Đường đi của một số tia sáng qua thấu kính hội tụ

Một thấu kính được chia thành bốn phần chính nhờ đó có thể đánh giá tia sáng của thấu kính. Khi xét thấu kính hội tụ, ta xét các đặc điểm sau để đánh giá tia sáng: trục chính, quang tâm, tiêu điểm và tiêu cự của thấu kính.

1.3. Con quay

Trục chính của thấu kính được coi là vị trí mà ánh sáng đi qua không thay đổi. Ta cần dùng một tia sáng để tìm vị trí của trục này trên thấu kính hội tụ. Ánh sáng đang xét cần vuông góc với thấu kính đang xét. Tia sáng có tia ló không đổi ta kết luận tia sáng trùng với trục chính

hình ảnh từ 32680 3

Biểu diễn trục chính của thấu kính hội tụ

1.4. Nhẹ dạ cả tin

Trục chính và thấu kính hội tụ cắt nhau tại một điểm, ta thường gọi điểm đó là O. Khi chiếu một tia sáng bất kỳ đi tới điểm O của thấu kính thì tia sáng tới sẽ truyền theo phương thẳng. không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi hướng của ánh sáng. Vậy O là quang tâm của thấu kính hội tụ.

1.5. Tiêu điểm

Tiêu điểm của thấu kính sẽ được coi là một điểm mà từ đó ta có thể nhìn thấy các tia sáng ló ra khỏi kính. Để xét tiêu điểm ta cần chiếu hai chùm tia sáng song song qua thấu kính rồi xác định giao điểm của hai tia ló nằm trên trục chính đã biết của thấu kính.

Trên mỗi thấu kính hội tụ ta thường xét 2 tiêu điểm và chúng nằm đối xứng nhau qua thấu kính. Hai tiêu điểm này được kí hiệu là F và F’ trong đó F nằm bên cạnh tia tới và bên kia chứa tia ló được gọi là F. Vị trí của cả hai tiêu điểm đều nằm trên trục chính và khoảng cách của chúng sẽ xác định điểm đó. quan điểm khi xem xét.

1.6. tiêu cự

Ta đã xác định được tiêu điểm của thấu kính hội tụ thì dựa vào đó ta có thể xét được tiêu cự. Tiêu cự là khoảng cách từ điểm O đến tiêu điểm của thấu kính. Trong vật lý 9, khi nói đến tiêu cự, các em cần nhớ ký hiệu f. Điều này sẽ đại diện cho khoảng cách mà mắt có thể nhìn thấy rõ ràng.

1.7. Tính chất của ảnh sau khi nhìn qua thấu kính phân kì

Thấu kính hội tụ sẽ cho ảnh không giống thấu kính phân kì. Đó là tính năng chính của hình ảnh để phân biệt loại ống kính. Ảnh nhìn qua thấu kính hội tụ là ảnh thật và ảnh ảo. Mỗi vị trí xem khác nhau thì hình ảnh bạn nhìn thấy cũng sẽ khác nên bạn cần cẩn thận

1.8. Làm thế nào để xây dựng một hình ảnh trên sơ đồ?

Khi dựng ảnh cho thấu kính phân kỳ, bạn nên vẽ sơ đồ thấu kính. Tìm kiếm đầy đủ các thành phần chính của thấu kính như tâm quang học, trục chính, tiêu cự và độ dài tiêu cự. 4 yếu tố này sẽ là cơ sở để suy ra ảnh của một vật được coi là như thế nào khi ra khỏi thấu kính.

Sau đó, hãy chiếu các tia sáng song song đi qua các điểm trên vật đang xét. Thực hiện vẽ tia sẽ cho từng tia sáng. Khi bạn đã vẽ xong, hãy vẽ một tập hợp các điểm và liên kết chúng lại với nhau thành một hình ảnh. Ảnh thu được là ảnh thật hay ảnh ảo dựa vào vị trí quan sát và độ lớn của ảnh thu được qua thấu kính

1.9. Đánh giá kích thước ảnh sau khi nhìn qua ống kính

Khi nhìn một vật qua thấu kính hội tụ thì độ lớn của vật thay đổi. Với ảnh thật sẽ ngược chiều với vật đang xét, còn ảnh ảo sẽ cùng chiều và có độ lớn lớn hơn vật thật

2. Hướng dẫn giải bài tập Thấu kính hội tụ sgk

2.1. Bài C1 trang 113

Sau khi chiếu chùm tia lên một thấu kính phân kỳ, cần đặt một màn hứng tia ló để tiện cho việc quan sát hiện tượng. Ta thấy rằng, sau khi tia tới rời khỏi thấu kính thì bắt đầu xuất hiện tia ló. Các tia ló xuất phát từ giao điểm của tia tới với thấu kính về phía tiêu cực F’.

Tất cả các tia ló đều đi qua điểm xác định F’ nên ta gọi đó là điểm hội tụ. Điểm hội tụ F’ cũng chính là lí do người ta đặt tên cho thấu kính là thấu kính hội tụ. Bạn có thể nghĩ về điều tương tự với một thấu kính phân kỳ.

3. Gợi ý giải một số bài tập sbt

3.1. Bài 42-43.1 trang 87

Xét một điểm sáng nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính hội tụ. Ta cần vẽ tia tới và tia ló cho điểm đang xét. Sau đó kéo dài pháo sáng để tìm điểm giao nhau. Từ giao điểm vuông góc với trục chính.

Nhận xét ảnh của điểm đang xét cùng chiều với vật. Hình ảnh thu được lớn hơn đối tượng thực tế. Giống như vật qua thấu kính và tia sáng cùng tiêu cự thì ta sẽ thu được ảnh ảo của tia sáng đó.

3.2. Các nội dung lý thuyết liên quan khác (nếu có)

Ta có thể dùng một vật để hứng các chùm tia ló ra khỏi thấu kính hội tụ. Khi ảnh xuất hiện ngược chiều với vật thì ta coi đó là ảnh thật, ảnh cùng chiều với vật gọi là ảnh ảo.

Định luật tạo ảnh của thấu kính hội tụ là ứng dụng để chế tạo các loại kính lúp mà chúng ta thường thấy. Ví dụ điển hình nhất là ống nhòm, máy ảnh, kính viễn vọng…. Tính năng của thấu kính hội tụ sẽ cho phép chúng ta nhìn thấy ảnh ảo nhưng làm rõ từng chi tiết trong ảnh thu được.

Phần kết luận

Thấu kính hội tụ có thể tạo ra ảnh ảo hoặc ảnh thật dựa vào vị trí của vật trước thấu kính. Để áp dụng và hiểu rõ hơn mời các bạn tham khảo kiến ​​thức tại Trường THPT Nguyễn Quán Nho.

Nếu còn điều gì thắc mắc, hãy truy cập ngay Kienguru.vn, để lại số điện thoại, mọi thắc mắc của bạn sẽ được các chuyên gia giải đáp chi tiết giúp bạn.

Bạn thấy bài viết Hệ thống lý thuyết và lời giải bài tập thấu kính hội tụ có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Hệ thống lý thuyết và lời giải bài tập thấu kính hội tụ bên dưới để Trường THPT Nguyễn Quán Nho có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: thptnguyenquannho.edu.vn của Trường THPT Nguyễn Quán Nho

Nhớ để nguồn bài viết này: Hệ thống lý thuyết và lời giải bài tập thấu kính hội tụ của website thptnguyenquannho.edu.vn

Chuyên mục: Giáo dục

Xem thêm chi tiết về Hệ thống lý thuyết và lời giải bài tập thấu kính hội tụ
Xem thêm bài viết hay:  Hãy kể câu chuyện em đã nghe hay đã đọc về những người biết sống đẹp, biết mang lại niềm vui, hạnh phúc cho người khác (5 mẫu)

Viết một bình luận