Tìm hiểu các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể

Bạn đang xem: Tìm hiểu các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể tại thptnguyenquannho.edu.vn

Đột biến số lượng nhiễm sắc thể là nội dung lý thuyết quan trọng trong phần Di truyền học. Để hỗ trợ quá trình ôn tập của các bạn, Trường THPT Nguyễn Quán Nho đã tổng hợp và mang đến cho độc giả cái nhìn chi tiết và đầy đủ nhất về các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể. Mời các bạn cùng theo dõi!

Phần 1 – Khái niệm đột biến số lượng nhiễm sắc thể

Trước khi đi tìm hiểu đột biến nhiễm sắc thể bao gồm những gì, hãy cùng tìm hiểu đột biến nhiễm sắc thể là gì:

1 – Định nghĩa

Đột biến số lượng nhiễm sắc thể là những biến đổi về số lượng nhiễm sắc thể xảy ra ở một hoặc nhiều cặp nhiễm sắc thể nhất định và có khi ở tất cả các cặp nhiễm sắc thể.

2 – Đột biến số lượng nhiễm sắc thể gồm các dạng

Đột biến số lượng nhiễm sắc thể có 2 dạng phổ biến và thường gặp nhất là thể dị bội và thể đa bội. Mỗi loại đột biến này có tính chất và đặc điểm khác nhau.

Phần 2 – Tìm hiểu các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể

Sau khi biết đột biến số lượng nhiễm sắc thể là gì, hãy cùng Trường THPT Nguyễn Quán Nho tìm hiểu sâu hơn về các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể thường gặp.

1 – Đột biến lệch bội

Thể dị bội là sự thay đổi số lượng nhiễm sắc thể chỉ xảy ra ở 1 hoặc một số cặp nhiễm sắc thể tương đồng. Các dạng đột biến lệch bội phổ biến nhất là: không nhiễm (2n-2), đơn nhiễm (2n-1), tam nhiễm (2n+1). Thể dị bội xảy ra thường xuyên ở thực vật và hiếm khi xảy ra ở động vật.

Cơ chế phát sinh thể đột biến lệch bội này là do rối loạn quá trình phân li của một hoặc một số cặp nhiễm sắc thể. Một hoặc một số cặp nhiễm sắc thể không phân li trong quá trình giảm phân, dẫn đến thiếu hoặc thừa một hoặc nhiều nhiễm sắc thể trong giao tử (giao tử bất thường). Và chính sự hợp nhất giữa giao tử bất thường và giao tử bình thường, hoặc sự kết hợp của các giao tử bất thường này với nhau, đã gây ra các dạng đột biến dị bội. Trong quá trình nguyên phân ở tế bào sinh dưỡng, sự phân ly của một hoặc nhiều nhiễm sắc thể bất thường dẫn đến bệnh khảm.

Chú thích: Thể dị bội – dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể

2 – Đột biến đa bội

Có hai loại đột biến đa bội chính: tự đa bội và dị đa bội.

Autopolyploidy là sự gia tăng số lượng nhiễm sắc thể đơn bội của một loài lên một số nguyên lần. Có 2 dạng đa bội gồm: thể đa bội chẵn (2n, 4n, 6n, 8n,…) và thể đa bội lẻ (3n, 5n, 7n,..). Giải thích cơ chế phát sinh thể tự đa bội,

hình ảnh từ 19563 2

Chủ đề: Thể đa bội – đột biến số lượng nhiễm sắc thể

Trong giảm phân, đột biến gây ra sự không phân li của tất cả các cặp nhiễm sắc thể, dẫn đến giao tử bất thường (giao tử chứa cả hai nhiễm sắc thể 2n). Đột biến đa bội được hình thành từ sự hợp nhất của các giao tử bất thường, hoặc giữa giao tử bất thường và giao tử bình thường. Một trường hợp khác, cơ chế phát sinh thể đa bội là do không phân li trong lần nguyên phân đầu tiên của tất cả các cặp nhiễm sắc thể (2n) nên sau nguyên phân sẽ gây ra thể tứ bội (4n). sự hình thành giao tử.

Thể dị bội (còn gọi là thể lưỡng bội): cả hai bộ nhiễm sắc thể của hai loài cùng tồn tại trong cùng một tế bào. Hiện tượng này phát sinh trên cơ chế lai xa kết hợp với đa bội hóa. Từ đó tạo ra cây lưỡng bội. Đột biến đa bội xảy ra trong tự nhiên khi hai loài A và B (có bộ nhiễm sắc thể AA và BB) tạo ra con lai lưỡng bội bất thụ (AB). Sau đó, sinh vật này có thể tạo ra các giao tử AB lưỡng bội do sự không phân tách của các nhiễm sắc thể trong phép lai lưỡng bội và các giao tử này có thể tự thụ phấn để tạo ra một sinh vật tứ bội hữu thụ. lưỡng bội hữu thụ) có bộ nhiễm sắc thể gọi là AABB.

Phần 3 – Hậu quả và vai trò của đột biến số lượng nhiễm sắc thể

Vì vậy, hãy cùng tiếp tục theo dõi hệ thống kiến ​​thức dưới đây để tìm hiểu về hậu quả của đột biến số lượng nhiễm sắc thể nhé!

1 – Hậu quả và ý nghĩa của đột biến lệch bội

Ở thực vật, đột biến thể dị bội xuất hiện nhiều ở cà chua và lúa. Sự biến đổi này (tăng hoặc giảm số lượng nhiễm sắc thể của một hoặc một số nhiễm sắc thể) dẫn đến mất cân bằng hệ gen nên thể dị bội thường không sống được hoặc có thể giảm sức sống, mất khả năng sinh sản tuỳ loài. Ví dụ, ở người có đột biến 3 nhiễm sắc thể 21 gây hội chứng Down, đột biến lệch bội ở các cặp nhiễm sắc thể khác thường gây sảy thai hoặc chết yểu hoặc mắc các bệnh hiểm nghèo cho con người.

Nguồn đột biến phong phú cung cấp nguồn nguyên liệu chính cho quá trình tiến hóa. Và nhờ đột biến này mà quá trình xác định vị trí của gen trên nhiễm sắc thể nhằm mục đích tìm nhóm gen liên kết dễ dàng hơn.

2 – Vai trò và ý nghĩa của đột biến đa bội

Ở thực vật, các cá thể tự đa bội hóa hầu như không có khả năng sinh sản hữu tính mà chỉ có thể sinh sản vô tính. Ở động vật, đột biến đa bội thường gây chết do rối loạn xác định giới tính. Vì vậy, thể tự đa bội hiếm gặp ở động vật, chỉ gặp ở động vật bậc thấp như thằn lằn 3n, 4n…

Tuy nhiên, trong sản xuất, đột biến lại là nguồn nguyên liệu cho loài mới, chủ yếu là thực vật có hoa. Thể đa bội thường xuất hiện ở cây ăn quả không hạt (những loài này là đa bội lẻ như dưa hấu, nho,…) cho năng suất cao, cung cấp nguyên liệu cho quá trình chọn tạo giống cây trồng. mang lại hiệu quả kinh tế lớn nhất. Trong quá trình tiến hóa, hiện tượng này tạo tiền đề cho sự hình thành và xuất hiện loài mới.

3 – Bài tập vận dụng đột biến số lượng nhiễm sắc thể

Bài tập 1: Giải thích tại sao đột biến dị bội thường gây hậu quả nặng nề hơn đột biến đa bội?

Hướng dẫn giải:

Do quá trình tăng hoặc giảm số lượng của một hoặc một số cặp nhiễm sắc thể làm mất cân bằng hệ gen.

Bài tập 2: Bộ nhiễm sắc thể ở một loài thực vật có dạng 2n = 18. Một tế bào sinh dục thành thục của thể ba nhiễm kép. Số lượng NST trong cặp phân li bình thường ở giảm phân I sau giảm phân I là bao nhiêu?

Hướng dẫn giải:

Ta có: n = 9, thể tam bội kép có 2n + 1 + 1 = 20 NST

Trong giảm phân sau, nhiễm sắc thể I tồn tại ở dạng kép và nhiễm sắc thể trong các tế bào không phân biệt.

Vậy, số lượng nhiễm sắc thể trong tế bào là: 20 lần nhân đôi.

Bài tập 3: Ở sinh vật lưỡng bội thường gặp các dạng: thể không nhiễm (2n – 2), thể đơn (2n – 1), thể tam nhiễm (2n + 1), thể tứ nhiễm (2n + 2). hậu quả.

Hướng dẫn giải:

Ở thực vật, thể dị bội thường làm giảm khả năng sinh sản. Đối với động vật, nếu dị bội trên NST nhỏ sẽ gây ra các đột biến khác nhau (do chứa ít gen), nếu lệch bội trên NST lớn có khả năng gây chết.

Phần kết luận

Vừa rồi, Kien Guru đã tổng hợp kiến ​​thức lý thuyết và hướng dẫn giải một số câu hỏi về đột biến số lượng nhiễm sắc thể một cách đầy đủ và chi tiết nhất. Hi vọng đây sẽ là hành trình cùng các em chinh phục môn Sinh học trong thời gian sắp tới. Bạn đọc hãy theo dõi những bài viết tiếp theo của chúng tôi để nhận được những kiến ​​thức bổ ích và những tài liệu hay nhé. Trường THPT Nguyễn Quán Nho chúc bạn học tốt!

Bạn thấy bài viết Tìm hiểu các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Tìm hiểu các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể bên dưới để Trường THPT Nguyễn Quán Nho có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: thptnguyenquannho.edu.vn của Trường THPT Nguyễn Quán Nho

Nhớ để nguồn bài viết này: Tìm hiểu các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể của website thptnguyenquannho.edu.vn

Chuyên mục: Giáo dục

Xem thêm chi tiết về Tìm hiểu các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể
Xem thêm bài viết hay:  Hướng dẫn đọc hiểu và soạn bài làng – Chi tiết và Ngắn gọn

Viết một bình luận